Een belangrijk onderdeel van het beoefenen van sport is het omgaan met stress.
Voor zowel de coach als voor de sporter is omgaan met stress onontbeerlijk om tot goede prestaties te komen.

Stress is het waargenomen verschil tussen eisen en capaciteiten. In verschillende situaties schatten sporters in wat ze kunnen en wat er van hen wordt verwacht. Als er een verschil ervaren wordt, is er sprake van stress. Dit treedt vooral op bij zaken die als moeilijk worden ervaren of zaken die voor de sporter belangrijk zijn.

Belangrijk om te weten is dat stress niet altijd negatief is, de sporter heeft stress nodig om te presteren. Echter indien men teveel stress heeft, heeft dit een negatieve invloed op het presteren. Als men te weinig stress heeft, kan men ook niet optimaal presteren, omdat men dan te sloom is. Het omgaan met stress is niet alleen van belang voor sporters, maar ook voor de trainer en coach.

Voorbeelden van de invloed van stress op het wedstrijdgedrag zijn: verkeerde tactische beslissingen nemen, geen goede teamsporter meer zijn (egoïstisch of juist te onzelfzuchtig), het roepen van zinnen als ‘niet naar mij spelen’.


Stress verhoogt de kans op blessures. Stress tast de weerstand van het lichaam aan. Door langdurige stress wordt het lichaam zwakker.
Uiteindelijk zal de zwakste schakel binnen het geheel van lichaam en geest op een bepaald moment aangeven dat het genoeg is en er volgt een blessure.

Stress verhoogt de spierspanning. Het is dan ook aannemelijk dat veel spierblessures hun oorsprong vinden in het stressniveau van de sporter in de wedstrijd dat hij de blessure opliep.

Daarnaast (en wellicht vaker dan trainers zouden willen geloven) worden blessures gebruikt als vlucht uit de stresssituatie. Als een sporter het even niet meer aan kan, is de meest logische manier om niet te hoeven sporten om een blessure te krijgen. Dit gebeurt allemaal niet erg bewust, maar het speelt zeker mee.
Aanwijzingen
UTRECHT (ANP) - Trainer Willem van Hanegem miste de thuiswedstrijd van FC Utrecht tegen NAC (0-0) vanwege ziekte, veroorzaakt door stress. afb_hanegem
"Ik belde vanmorgen met zijn vrouw en hoorde dat hij koorts en kramp had", vertelde technisch directeur Piet Buter. Maar die griep stond natuurlijk niet op zichzelf.

Lichamelijke aanwijzingen algemeen
  • Stijging hartfrequentie
  • Versnelling en verdieping ademhaling
  • Maag- en darmklachten
  • Slaapstoornissen
  • Motorische aanwijzingen:
    - trillen
    - bewegingsonrust
    - bewegingsritme
    - versneld ademhalingsritme
Lichamelijke aanwijzingen bij sport
  • afwijkende passes
  • afwijkende techniek
Psychische aanwijzingen algemeen
  • Gevoel van onrust/ gejaagdheid
  • Gevoel het niet meer aan te kunnen
  • Niet lekker in je vel zitten
  • Ongeconcentreerd/overgeconcentreerd/afwezig
  • Prikkelbaar
  • In jezelf gekeerd raken
Bij wedstrijdresultaten
  • structureel slechter spelen dan op trainingen
  • falen op cruciale momenten

De sporten waarbij je het grootste risico loopt om een blessure te krijgen zijn de balsporten.
afb_blessureWaarbij zaalvoetbal op nummer één staat en veldvoetbal op nummer drie in de top tien van meest blessuregevoelige sporten. Die worden gevolgd door de gevechtsporten, waarbij judo en karate zich op nummer vijf en zeven in de lijst bevinden. Een goede warming-up met een optimale ademtechniek vermindert de risico's.